TRAIv3

Khái niệm nền

Bảy khái niệm mà mọi công cụ TRIZ dùng chung. Hiểu chúng trước thì các bảng phía sau không còn là ma trận số khó hiểu.

Dùng khi
Trước khi dùng bất kỳ bảng tra nào.
Đầu vào
Không cần gì.
Đầu ra
Phân biệt được mâu thuẫn kỹ thuật, mâu thuẫn vật lý, mô hình Su-Field và kết quả lý tưởng.

Hệ và chức năng System and function

Một hệ tồn tại để làm một việc có ích (chức năng). TRIZ luôn hỏi: hệ này tác động lên cái gì, để làm gì?

Ví dụ. Cái búa (công cụ) tác động lên đinh (sản phẩm) để đóng đinh vào gỗ.

Dùng ởSu-FieldARIZ-85CMô hình chức năng

Thỏa hiệp và lời giải không thỏa hiệp Compromise vs. inventive solution

Thỏa hiệp là chịu mất một ít cái này để được một ít cái kia. TRIZ tìm lời giải được cả hai, bằng cách khử mâu thuẫn thay vì chia đôi nó.

Ví dụ. Thỏa hiệp: tường dày vừa phải, nửa ấm nửa nhẹ. Không thỏa hiệp: tường nhiều lớp có khe khí, vừa nhẹ vừa cách nhiệt.

Dùng ởBản đồPhân táchPhương án thỏa hiệp (đối chứng)

Mâu thuẫn kỹ thuật Technical contradiction (TC)

Cải thiện một đặc tính của hệ thì một đặc tính khác xấu đi. Đây là dạng mâu thuẫn dễ thấy nhất.

Ví dụ. Thành xe dày hơn thì bền hơn (cải thiện Độ bền) nhưng nặng hơn (xấu đi Khối lượng vật chuyển động).

Dùng ở39 thông sốMa trậnPhát biểu mâu thuẫn kỹ thuật

Mâu thuẫn vật lý Physical contradiction (PC)

Cùng một thuộc tính của cùng một phần phải vừa có giá trị này vừa có giá trị ngược lại. Đây là gốc sâu hơn của mâu thuẫn kỹ thuật.

Ví dụ. Thành xe phải dày (để bền) và phải mỏng (để nhẹ).

Dùng ởPhân táchARIZ-85CPhát biểu mâu thuẫn vật lý

Kết quả lý tưởng cuối cùng (IFR) Ideal Final Result (IFR)

Hình dung chức năng tự xảy ra mà không tốn gì, không có tác hại. IFR là hướng ngắm, giúp loại sớm lời giải quá phức tạp.

Ví dụ. Mái nhà tự làm sạch mà không cần người leo lên.

Dùng ởARIZ-85CKết quả lý tưởng cuối cùng

Nguồn lực Resources

Những chất, trường, khoảng trống, thời gian và thông tin đã có sẵn trong hệ hoặc quanh hệ, dùng được mà không phải thêm thứ mới.

Ví dụ. Dùng chính nước mưa để làm sạch mái; dùng trọng lượng của xe để ép phanh.

Dùng ởARIZ-85CSu-FieldNguồn lực sẵn có

Mô hình chất – trường (Su-Field) Substance-field model

Mô hình tối thiểu của một tác động: hai chất S1, S2 và một trường F (cơ, nhiệt, điện, từ…). Thiếu một trong ba thì hệ không làm được việc.

Ví dụ. S1 là đinh, S2 là búa, F là lực cơ học.

Dùng ởSu-Field76 chuẩn giảiDựng mô hình Su-Field